USG nerek – jakie problemy zdrowotne mogą zostać zdiagnozowane?

Nerki są narządem, który odgrywa zasadniczą rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Odpowiadają za produkcję moczu i usuwanie z ciała licznych związków chemicznych. Poza tym te niewielkie narządy, przypominające swoim kształtem nasiona fasoli, oczyszczają krew z toksyn i usuwają nadmiar soli. Zaburzania w pracy nerek mogą mieć poważne konsekwencje dla naszego zdrowia i życia. Diagnostyka i wykonanie USG nerek pozwala na szybkie rozpoznanie problemów zdrowotnych i zmniejszenie możliwych powikłań. W niniejszym artykule wskażemy, jak przygotować się do badania USG nerek oraz jakie choroby dzięki temu możemy zdiagnozować na wczesnych etapie.

Na czym polega badanie USG?

Badanie USG nazywane jest inaczej badaniem ultrasonograficznym. Wykorzystuje zjawisko rozchodzenia się fal ultradźwiękowych. Fale o wysokiej częstotliwości mają zdolność do swobodnego przenikania przez warstwę skóry i częściowego odbijania się od ścianek jamy brzusznej. Powracające fale odbierane są przez specjalną sondę, która wyświetla je w postaci obrazu na ekranie monitora. Badanie USG jamy brzusznej może być wielokrotnie powtarzane bez żadnych obaw, gdyż w jego trakcie nie wykorzystuje się promieniowanie jonizującego, jakie jest obecne w tomografii komputerowej.

Badanie ultrasonograficzne może być wykorzystane do oceny niemal każdej części ciała. Dzięki temu lekarz na bieżąco jest w stanie monitorować przebieg choroby lub sprawdzać postępy leczenia.

Jak przygotować się do badania USG nerek?

USG nerek jest bezbolesne i może trwać od 15 do 30 minut. Wymaga jednak specjalnego przygotowania. Najważniejsze zasady, o których musimy pamiętać przed planowanych badaniem USG to:

• należy unikać potraw o działaniu wzdymającym - zjedzenie fasoli lub kapusty na kilka godzin przed planowanym badaniem może zaburzyć interpretacje wyniku;
• trzeba wypić znaczną ilość płynów w przypadku badania pęcherza moczowego;
• nie powinno się w dniu badania palić papierosów;
• nie wolno pić napojów gazowanych ani żuć gumy, gdyż zwiększają prawdopodobieństwo pojawienia się pęcherzyków powietrza w okolicy nerek;
• wskazane jest, by na około 6-8 godzin przed badaniem powstrzymać się od spożywania pokarmów.

Jak przebiega USG nerek?

Samo badanie USG nerek nie różni się niczym od standardowego badania ultradźwiękami innych części ciała. Pacjent znajduje się w pozycji leżącej, a lekarz, korzystając z urządzenie nazywanego ultrasonografem wykonuje badanie. Pokrywa głowice sondy specjalnym żelem i przesuwa nim po badanym obszarze jamy brzusznej. Emitowane przez urządzenie ultradźwięki odbijają się od struktur wewnątrz i są widoczne na ekranie monitora w postaci ciemniejszych lub jaśniejszych plam.

Czy badanie ultrasonograficzne powoduje skutki uboczne?

USG nerek nie powoduje dyskomfortu ani bólu u pacjenta. Badanie z wykorzystaniem fal ultradźwiękowych jest w pełni bezpieczne i nie wywołuje żadnych skutków ubocznych. Ultrasonografia może być wykonywane zarówno u kobiet w ciąży, jak i u małych dzieci. Nie udowodniono, by fale były w jakikolwiek sposób niebezpieczne dla płodu. Warto jednak stosować się do zaleceń lekarza i nie przeprowadzać nadmiernie często badań, jeśli nie ma medycznego uzasadnienia.

Jakie są wskazania do wykonania badania?

Ultrasonografia nerek nie jest przeprowadzana profilaktycznie. Każdy pacjent, które chcę wykonać takie badanie na NFZ, musi otrzymać od lekarza pierwszego kontaktu skierowanie lub opłacić je z prywatnych środków. 

Głównym celem USG nerek jest diagnostyka chorób układu moczowego. Wśród typowych wskazań do wykonania badania ultrasonograficznego zaliczymy:

• problemy związane z oddawaniem moczu lub nietrzymanie moczu;
• obecność krwi w czasie oddawania moczu tzw. krwiomocz;
• nadciśnienie tętnicze;
• nieprawidłowe wyniki ogólnego badanie moczu,
• ból promieniujący w okolice pachwiny;
• ból występujący w okolicy lędźwiowej;
• podejrzenie kamicy pęcherza moczowego lub kamicy nerkowej;
• upośledzenie i niewydolności nerek.

Jakie choroby można zdiagnozować w trakcie USG nerek?

Dzięki badaniu ultrasonograficznym nerek można zdiagnozować wiele chorób i schorzeń już we wczesnym stadium rozwoju. W niektórych przypadkach możliwe jest nawet wykrycie potencjalnych zmian nowotworowych, co pozwala na skuteczne i odpowiednie leczenie. Badania obrazowe nerek pozwalają na zdiagnozowanie m.in. kłębuszkowego zapalenia nerek, zwyrodnienia nerek, obecność guzów i torbieli, choroby pęcherza moczowego, zakażenia dróg moczowych i wykrycie stanów zapalnych.

Postępowanie po badaniu USG nerek

Bezpośrednio po wykonanym badaniu należy udać się do specjalisty z zakresu nefrologii lub urologii, który pomoże nam zinterpretować wyniki. W zależności od odkrytego zaburzenia lub nieprawidłowości u pacjentów niezbędne będzie wykonanie dalszych badań w celu diagnozy i stosowania odpowiednich leków.