Przejdź do głównej treści

© BizNews. Wszelkie prawa zastrzeżone


Monitorowanie cen w e-commerce - co to jest i jak działa?

Monitorowanie cen w e-commerce
 |  Artykuł partnera  |  Technologia i IT

Ceny w sklepach internetowych zmieniają się szybciej, niż ktokolwiek jest w stanie je ręcznie sprawdzać. Monitoring cen zamienia ten chaos w powtarzalne dane. Wyjaśniamy, na czym dokładnie polega, skąd biorą się dane i dlaczego najtrudniejszą częścią wcale nie jest ich pobranie.

Sprzedawca, który nie wie, ile kosztuje ten sam produkt u konkurencji, podejmuje decyzje cenowe na wyczucie. Przy kilkunastu indeksach to działa. Przy kilku tysiącach - nie. Monitorowanie cen w e-commerce jest odpowiedzią na ten problem: to proces, który regularnie zbiera ceny i dostępność produktów z rynku i zestawia je z własnym cennikiem.

Czym jest monitoring cen

Monitoring cen to systematyczne, automatyczne zbieranie informacji o ofertach konkurencji — cenach, dostępności, kosztach dostawy i promocjach — a następnie ich porównywanie z ofertą własną. Kluczowe słowo brzmi: systematyczne.

Jednorazowy przegląd rynku to analiza konkurencji. Monitoring zaczyna się tam, gdzie te same dane zbierane są codziennie, w tej samej strukturze, przez wiele miesięcy. Dopiero wtedy powstaje historia cen, a wraz z nią odpowiedzi na pytania, których pojedynczy raport nie udzieli: kiedy konkurencja realnie obniża ceny, jak długo trzyma promocję, które produkty schodzą z magazynu przed końcem sezonu.

Pojedynczy pomiar mówi, ile kosztuje produkt. Seria pomiarów mówi, jak zachowuje się rynek.

Jak działa monitoring cen - pięć etapów

Niezależnie od tego, czy system jest budowany wewnętrznie, kupowany jako narzędzie SaaS, czy zamawiany jako usługa, przebieg procesu wygląda podobnie.

  1. Definicja zakresu
    Ustalenie, które produkty są monitorowane i wobec kogo. Zwykle nie jest to cały asortyment, tylko koszyk indeksów o największym udziale w obrocie oraz lista realnych konkurentów — sklepów, marketplace'ów i porównywarek, w których klient faktycznie porównuje oferty.
  2. Pozyskanie danych
    Automat odwiedza wskazane źródła w zadanym interwale i pobiera z nich ceny, dostępność oraz parametry ofert. To etap najczęściej kojarzony z monitoringiem, choć rzadko najtrudniejszy.
  3. Dopasowanie ofert
    Najbardziej wymagająca część procesu. System musi rozpoznać, że oferta konkurencji dotyczy dokładnie tego samego produktu, który znajduje się we własnym katalogu. Najpewniej działa dopasowanie po kodzie EAN lub numerze katalogowym producenta; gdy ich brak, stosuje się porównywanie nazw, modeli i parametrów technicznych.
  4. Normalizacja
    Sprowadzenie ofert do postaci porównywalnej: cena z kosztem dostawy i bez, cena po rabacie koszykowym, cena za jednostkę, waluta, VAT, wariant produktu. Bez tego kroku porównuje się liczby, a nie oferty.
  5. Dostarczenie wyniku
    Dane trafiają tam, gdzie ktoś ich realnie użyje: do raportu, arkusza, panelu, alertu mailowego albo bezpośrednio do systemu sklepu lub ERP, gdzie mogą zasilać reguły automatycznej zmiany cen.

Skąd pochodzą dane

Źródła dzielą się na trzy warstwy i w praktyce prawie zawsze trzeba korzystać z wszystkich naraz.

Oficjalne API

Najwygodniejsza opcja: dane są ustrukturyzowane, stabilne i opisane dokumentacją. Problem w tym, że dotyczy to wąskiego wycinka rynku — kilku dużych platform i wybranych partnerów handlowych. Typowy sklep konkurencyjny nie udostępnia API.

Pliki produktowe XML i CSV

Feedy przygotowywane dla porównywarek i sieci reklamowych. Bywają publicznie dostępne, ale różnią się strukturą, częstotliwością aktualizacji i kompletnością — jeden zawiera warianty, inny tylko produkt nadrzędny, jeszcze inny pomija koszt dostawy.

Bezpośrednie pobieranie danych ze stron

W praktyce podstawowa metoda, bo obejmuje wszystkie źródła bez interfejsu programistycznego. Wymaga obsługi stron renderowanych po stronie przeglądarki, radzenia sobie z limitami zapytań oraz stałego utrzymania — układ strony potrafi się zmienić z dnia na dzień i wtedy dane po prostu przestają spływać. To jest powód, dla którego wiele firm zleca tę warstwę na zewnątrz zamiast utrzymywać ją samodzielnie; wyspecjalizowane zespoły, takie jak scrape.pl, budują monitoring właśnie tam, gdzie nie ma gotowego API.

Co jest mierzone oprócz ceny

Sama kwota rzadko wystarcza do decyzji. Dojrzały monitoring zbiera zwykle także:

  • dostępność i stan magazynowy - informacja, że konkurent stracił produkt, bywa cenniejsza niż jego cena,
  • koszt i czas dostawy oraz próg darmowej wysyłki,
  • mechanikę promocji: cenę przekreśloną, kod rabatowy, zestaw, ratę zerową,
  • wariant i jednostkę sprzedaży, czyli cenę za litr, kilogram lub sztukę w opakowaniu zbiorczym,
  • pozycję oferty w wynikach wyszukiwania danego marketplace'u i sprzedawcę prezentowanego domyślnie,
  • liczbę oraz średnią ocenę opinii, jako przybliżenie popularności produktu.

Jak często zbierać dane

Częstotliwość powinna wynikać z dynamiki kategorii, nie z możliwości technicznych. Zbyt rzadki pomiar daje dane bezużyteczne, zbyt częsty generuje koszt bez wartości.

KategoriaTypowa częstotliwośćDlaczego
Elektronika, RTV, AGD co 1–6 godzin algorytmy repricingu na marketplace'ach zmieniają ceny w ciągu dnia
FMCG, drogeria, suplementy raz dziennie częste, ale zaplanowane akcje promocyjne
Moda i obuwie raz dziennie w sezonie przeceny końcówek kolekcji
Meble, wyposażenie wnętrz 2–3 razy w tygodniu stabilne cenniki, długie cykle zakupowe
Części, przemysł, B2B raz w tygodniu ceny wynikają z umów, nie z gry rynkowej

Dlaczego to trudniejsze, niż wygląda

Większość projektów monitoringu nie zawodzi na etapie pobierania danych, lecz na ich jakości. Najczęstsze problemy to:

  • błędne dopasowanie — produkt w innym wariancie, kolorze albo opakowaniu zbiorczym uznany za ten sam,
  • zestawy i pakiety — oferta zawierająca gratis lub akcesorium nie jest porównywalna z ofertą pojedynczą,
  • ceny zależne od kontekstu — inna kwota dla zalogowanego klienta, inna po dodaniu do koszyka, inna przy wyborze konkretnej formy płatności,
  • luki w szeregu czasowym — kilka dni bez danych psuje analizę historyczną bardziej niż całkowity brak monitoringu,
  • brak właściciela procesu — raport, którego nikt nie otwiera, jest kosztem, a nie narzędziem.

Kto korzysta z monitoringu cen

Sklepy internetowe używają go do utrzymania pozycji w porównywarkach i ochrony marży tam, gdzie presja cenowa jest pozorna. Producenci i importerzy - do kontroli minimalnych cen odsprzedaży w kanale dystrybucji. Dystrybutorzy - do oceny, czy ich partnerzy nie psują rynku. Działy zakupów po drugiej stronie stołu wykorzystują te same dane w negocjacjach z dostawcami.

Od czego zacząć

Nie od pełnego wdrożenia. Rozsądny start to sto do pięciuset indeksów o największym udziale w sprzedaży, pięciu do dziesięciu realnych konkurentów, codzienny pomiar i dwa tygodnie samej obserwacji, bez zmieniania czegokolwiek w cenniku. Ten okres niemal zawsze ujawnia produkty, w których sklep od dawna oddaje marżę bez powodu, oraz takie, w których jest drogi i nie ma o tym pojęcia.

Dopiero mając te dane, warto rozmawiać o regułach automatycznej zmiany cen. Monitoring nie jest narzędziem do obniżania cen - jest narzędziem do podejmowania decyzji cenowych świadomie, na podstawie tego, co rynek robi dzisiaj, a nie tego, co robił w momencie przygotowywania cennika.

Artykuł powstał we współpracy z scrape.pl - firmą zajmującą się pozyskiwaniem i automatyzacją danych dla e-commerce.