Ochrona serwerowni, urządzeń elektrycznych czy maszyn przemysłowych wymaga rozwiązań, które szybko ograniczą rozwój ognia i nie spowodują dodatkowych strat. Gaszenie pożarów gazami pozwala zabezpieczać miejsca, gdzie tradycyjne środki gaśnicze mogą uszkodzić wyposażenie. Aby tego typu system był skuteczny, wymaga jednak odpowiedniego projektu instalacji, doboru czynnika i przestrzegania procedur.
Jakie są główne klasy mediów?
Systemy gaszenia gazami wykorzystują różne środki, których właściwości dobiera się do rodzaju zagrożenia. Każdy z nich swoje działanie opiera na tym, że ograniczają możliwość dalszego spalania poprzez zmniejszenie udziału tlenu w chronionej przestrzeni, sprawdzają się jednak w innych warunkach.
- Gazy obojętne, takie jak mieszanki azotu i argonu stosuje się między innymi w pomieszczeniach z elektroniką, ponieważ nie przewodzą prądu i nie pozostawiają osadów po zadziałaniu.
- Dwutlenek węgla (CO₂) znajduje zastosowanie przy ochronie wybranych urządzeń elektrycznych oraz zamkniętych przestrzeni technologicznych. Jego użycie wymaga szczególnej kontroli, ponieważ wysokie stężenie tego gazu może stanowić zagrożenie dla osób znajdujących się w obszarze działania instalacji.
- Środki fluorowane, w tym FK-5-1-12, są wykorzystywane tam, gdzie ważne jest ograniczenie wpływu gaszenia na sprzęt. Przykładem jest ochrona infrastruktury IT, automatyki oraz urządzeń wymagających czystego środowiska po akcji gaśniczej.
Jak przebiega projektowanie?
Projekt instalacji gaszenia gazowego rozpoczyna się od dokładnej analizy obiektu. Podczas niej specjaliści określają miejsca szczególnie narażone na pożar, takie jak serwerownie, szafy sterownicze, pomieszczenia z aparaturą elektryczną czy stanowiska CNC. Pod uwagę bierze się również między innymi:
- rodzaj chronionego wyposażenia,
- kubaturę pomieszczenia,
- wymagane stężenie gaszące,
- sposób detekcji zagrożenia,
- możliwości bezpiecznej ewakuacji.
Kolejnym etapem jest dobór środka gaśniczego i konfiguracji systemu. Instalacja obejmuje rozmieszczenie dysz, montaż butli lub zbiorników, przygotowanie sterowania oraz połączenie z systemami alarmowymi. Całość musi działać w taki sposób, aby środek został równomiernie rozprowadzony i osiągnął wymagane stężenie gaśnicze. Po wykonaniu systemu ważną rolę odgrywają testy, odbiory oraz późniejszy serwis.
Jakie są ograniczenia?
Gaszenie gazami ma określone wymagania, które trzeba uwzględnić jeszcze przed montażem instalacji. Najważniejszym aspektem jest bezpieczeństwo osób przebywających w chronionej strefie.
Niektóre środki, szczególnie CO₂, wymagają zastosowania procedur ostrzegania i ewakuacji przed uruchomieniem systemu. Dlatego wraz z nimi stosuje się sygnalizację alarmową, blokady oraz rozwiązania pozwalające kontrolować moment podania gazu.
Ograniczeniem może być także specyfika chronionego obiektu. Nie każdy czynnik będzie odpowiedni dla wszystkich materiałów i środowisk pracy. Przy wyborze trzeba uwzględnić między innymi ryzyko kondensacji, reakcje materiałów oraz warunki panujące w pomieszczeniu.
W przypadku gazów fluorowanych konieczne jest z kolei przestrzeganie aktualnych wymagań prawnych dotyczących ich stosowania, kontroli i serwisowania.
Jakie normy stosować?
Projektowanie oraz wykonanie instalacji gaszenia gazowego powinno odbywać się zgodnie z normami dotyczącymi stałych urządzeń gaśniczych i bezpieczeństwa pożarowego.
Jednym z podstawowych dokumentów stosowanych w Polsce i Europie jest PN-EN 15004, która określa wymagania związane z projektowaniem i instalacją systemów wykorzystujących środki gazowe.
W praktyce wykorzystywane są także:
- wytyczne VdS dotyczące projektowania i badań instalacji,
- standardy NFPA stosowane w międzynarodowych projektach,
- lokalne przepisy budowlane oraz wymagania BHP.
Dobór konkretnych zasad zależy od rodzaju obiektu, zastosowanego medium i wymagań inwestora.
Jak szkolić personel?
Nawet prawidłowo wykonany system wymaga przygotowanych użytkowników. Personel powinien znać zasady działania instalacji oraz wiedzieć, jak reagować po pojawieniu się alarmu.
Jego szkolenie musi obejmować między innymi:
- rozpoznawanie sygnałów ostrzegawczych,
- procedury opuszczenia pomieszczenia,
- zasady bezpiecznego wyłączania urządzeń,
- obsługę podstawowych elementów systemu.
Regularne ćwiczenia pomagają ograniczyć ryzyko błędów podczas rzeczywistego zdarzenia. Testy systemu przeprowadza się w kontrolowanych warunkach zgodnie z przyjętymi procedurami.
Skuteczne i bezpieczne gaszenie gazami
Skuteczna ochrona przeciwpożarowa z wykorzystaniem gazów wymaga dopasowania technologii do konkretnego zagrożenia. Właściwie dobrany środek gaśniczy, prawidłowo rozmieszczone elementy instalacji oraz regularna kontrola pozwalają utrzymać sprawność systemu przez cały okres użytkowania. Dlatego jego wykonanie najlepiej powierzyć doświadczonej firmie, takiej jak Automatic Fire Fighting Systems. Oferuje ona rozwiązania w zakresie stałych urządzeń gaśniczych oraz dedykowane konfiguracje, takie jak AFFS-RACK czy AFFS-CNC, przygotowane z myślą o ochronie infrastruktury technologicznej. Firma zapewnia także obsługę serwisową i wsparcie techniczne.
Najważniejsze informacje o systemach gaszenia gazami
- Systemy gaszenia gazami wykorzystują różne środki, między innymi gazy obojętne, CO₂ oraz czynniki fluorowane.
- Projekt instalacji wymaga analizy obiektu, doboru medium i prawidłowego rozmieszczenia elementów systemu.
- Bezpieczeństwo ludzi zależy od procedur alarmowych, ewakuacji oraz właściwej eksploatacji.
- Normy, certyfikacja i regularny serwis są podstawą poprawnego działania instalacji.
