Tuleje metalowo-gumowe tłumią drgania, ograniczają hałas i oddzielają współpracujące części maszyny. Ich trwałość zależy jednak od prawidłowego doboru mieszanki, wymiarów, obciążenia i sposobu montażu. Gdy jeden z tych warunków nie odpowiada rzeczywistej pracy urządzenia, guma szybciej pęka, odkształca się lub odrywa od części metalowej.
Obciążenie przekracza możliwości tulei
Każda tuleja pracuje w określonym zakresie nacisku, skręcania i wychylenia. Zbyt duża masa podzespołu, częste uderzenia lub większy niż zakładano zakres ruchu zwiększają naprężenia w gumie. Powtarzające się cykle rozciągania i ściskania prowadzą do zmęczenia materiału. Najpierw pojawiają się drobne pęknięcia, a następnie rozwarstwienie albo trwałe odkształcenie.
Problem często wynika ze zmiany warunków pracy maszyny. Modernizacja napędu, wzrost prędkości, większy ciężar transportowanego materiału lub zwiększenie wydajności linii mogą obciążyć tuleję mocniej niż podczas pierwotnego doboru. W takiej sytuacji sama wymiana zużytej części na identyczną zwykle nie usuwa przyczyny awarii.
Nieprawidłowy montaż wprowadza stałe naprężenie
Tuleja powinna pracować w osi zgodnej z konstrukcją połączenia. Przekoszenie gniazda, niewłaściwa średnica wcisku, zabrudzenie powierzchni albo montaż z użyciem nieodpowiedniego narzędzia mogą uszkodzić gumę lub część metalową już przed uruchomieniem maszyny.
Znaczenie ma również pozycja, w której dokręca się połączenie. Jeżeli konstrukcja wymaga ustawienia neutralnego, dokręcenie tulei przy skrajnym wychyleniu wywołuje stałe skręcenie gumy. Podczas ruchu roboczego materiał otrzymuje kolejne obciążenie i szybciej traci elastyczność. Po montażu należy więc sprawdzić osiowość, ugięcie oraz swobodę ruchu całego zespołu.
Źle dobrana mieszanka reaguje z otoczeniem
Nie każda guma zachowuje takie same właściwości w kontakcie z olejem, smarem, wodą, paliwem, środkami myjącymi i podwyższoną temperaturą. Przykładowo EPDM dobrze znosi warunki atmosferyczne i ozon, lecz nie nadaje się do stałego kontaktu z olejami mineralnymi. NBR wykazuje dobrą odporność na oleje, ale gorzej radzi sobie z ozonem i długą ekspozycją na warunki zewnętrzne.
Błędny dobór mieszanki może powodować pęcznienie, twardnienie, mięknięcie lub utratę sprężystości. Przy zamówieniu trzeba opisać temperaturę pracy, rodzaj medium, częstotliwość obciążeń i obecność pyłu. Doświadczony producent wyrobów z gumy dobiera materiał po analizie rzeczywistych warunków, a nie wyłącznie na podstawie wymiarów starej części.
Słabe połączenie gumy z metalem powoduje rozwarstwienie
Trwałość tulei zależy także od przygotowania powierzchni metalowej i jakości wulkanizacji. Rdza, tłuszcz, pozostałości obróbkowe lub niedokładne pokrycie warstwą wiążącą osłabiają połączenie. Wtedy guma może odrywać się od tulei wewnętrznej albo zewnętrznej, choć sam materiał nie wykazuje jeszcze wyraźnych pęknięć.
Wysoka temperatura przyspiesza starzenie gumy
Ciepło może pochodzić z otoczenia, sąsiednich podzespołów albo z samej pracy tulei. Duże amplitudy ruchu zamieniają część energii mechanicznej w ciepło. Jeżeli tuleja nie oddaje go wystarczająco szybko, mieszanka twardnieje, traci zdolność tłumienia i zaczyna pękać.
Warto sprawdzić, czy wzrost temperatury nie wynika z przeciążenia, przekoszenia lub zbyt dużej częstotliwości ruchu. Sama mieszanka o wyższej odporności cieplnej nie rozwiąże problemu, gdy konstrukcja stale generuje nadmierne naprężenia.
Regularna kontrola pozwala wykryć przyczynę zużycia
Przegląd powinien obejmować pęknięcia, wybrzuszenia, korozję części metalowych, odspojenie gumy, zmianę położenia tulei i luzy w połączeniu. Trzeba również porównać zużycie kilku tulei pracujących w tym samym zespole. Nierównomierne uszkodzenia mogą wskazywać na przekoszenie, różny rozkład obciążeń albo odkształcenie konstrukcji wsporczej.
Jeśli szukasz tulei metalowo-gumowych do maszyny lub części produkowanych według rysunku, wymiarów albo zużytego wzoru, zapoznaj się z ofertą POZGUM. Firma wykonuje pojedyncze sztuki, krótkie serie i powtarzalne partie, dobierając mieszankę do obciążenia, temperatury oraz kontaktu z mediami.
