Systemy ochronne ATEX instalowane są w strefach, gdzie z różnych powodów istnieje zagrożenie wybuchem. Tłumaczymy, czym są ochronne systemy ATEX, jakie dokładnie urządzenia wchodzą w skład tej kategorii oraz które akty legislacyjne regulują ich produkcję i wprowadzenie do obiegu. Wyjaśniamy też, jakie wymogi należy spełnić, by uzyskać certyfikat ATEX dla urządzenia.
Czym są systemy ochronne ATEX?
Są to systemy, których celem jest natychmiastowe powstrzymanie wybuchu bądź ograniczenie zasięgu płomienia i ciśnienia wybuchu. Systemy ochronne ATEX dzielą się na dwie grupy. Pierwsza obejmuje urządzenia używane w wyrobiskach podziemnych oraz instalacjach powierzchniowych kopalń, gdzie może występować gaz kopalniany lub pył palny, a co za tym idzie pojawia się ryzyko eksplozji, natomiast druga dotyczy urządzeń wykorzystywanych w innych miejscach zagrożonych wybuchem.
Jakie wyróżniamy przeciwwybuchowe systemy ochronne ATEX?
Do grona systemów ochronnych ATEX zaliczamy między innymi zawory izolujące wybuch oferowane przez firmę Filtrowent, która zajmuje się sprzedażą rozwiązań dla czystego powietrza. Są to zawory klapowe instalowane na rurociągach instalacji odpylających, których celem jest izolowanie rozprzestrzeniania się wybuchu do innych części instalacji. Zawory można montować zarówno po stronie brudnego powietrza, czyli przed odpylaczem, jak i na kanałach czystego powietrza, za odpylaczem. W przypadku wybuchu klapa zostaje zamknięta przez falę uderzeniową, a wybuch wraz z płomieniem i ciśnieniem oddzielane są od reszty instalacji. W ten sposób chroniona jest hala produkcyjna oraz maszyny, z których odprowadzany jest pył, a także kotłownia, silos itp. Systemami ochronnymi ATEX są również: panele dekompresyjne (w opcji z deflektorami lub bezpłomiennymi urządzeniami od odciążania wybuchu), zawory obrotowe, rozdzielacze odciążające wybuch oraz dywertery eksplozyjne.
Czym jest ATEX?
Skrót ATEX pochodzi od francuskiego słowa „atmosphère explosible”, który tłumaczy się jako „atmosferę wybuchową”. Jest to też słowo służące do nazywania kolejno wdrażanych dyrektyw europejskich, które regulują wprowadzanie do obiegu urządzeń, komponentów oraz systemów ochronnych zabezpieczonych przed ryzykiem wybuchu.
Obecnie obowiązujące dyrektywy ATEX to:
- dyrektywa 2014/34/UE (ATEX 114), która nakłada wymagania na producentów wyrobów przeznaczonych do funkcjonowania w środowisku zagrożonym wybuchem. Aby urządzenie zostało dopuszczone do eksploatacji, producent musi uzyskać certyfikat ATEX. Warunkiem jego otrzymania jest spełnianie wymogów zawartych w dyrektywie i posiadanie oznaczenia CE.
- dyrektywa 1999/92/WE (ATEX 137) narzucająca pracodawcom obowiązki w zakresie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których może wystąpić atmosfera wybuchowa.
Jeśli jakieś zagadnienie nie znalazło się w dyrektywie, może zostać uregulowane przez krajowe, lecz w taki sposób, by nie było ono sprzeczne z europejskim aktem prawnym.
