Robert Szustkowski apeluje o rozszerzenie "Prawa do Bycia Zapomnianym" na media jako administratorów danych
List Otwarty, wzywający władze Unii Europejskiej do rozszerzenia dyrektywy unijnego prawa "do bycia zapomnianym" na media jako administratorów danych, trafił na ręce Wiceprzewodniczącej Komisji Europejskiej - Věry Jourovej oraz Komisarza ds. Sprawiedliwości Didiera Reyndersa. To pierwsza, tego typu inicjatywa, podkreślająca konieczność lepszego chronienia praw osobistych jednostek w dobie cyfrowej.
Konieczność aktualizacji prawa
Szustkowski zwraca uwagę na fakt, że pierwotna koncepcja prawa "do bycia zapomnianym", wprowadzona przez ówczesną Komisarz ds. Sprawiedliwości Viviane Reding w 2012 roku, była przełomowym krokiem w ochronie prywatności danych osobowych obywateli UE. Jednak w obliczu dynamicznie rozwijającej się ery cyfrowej oraz błyskawicznego przepływu informacji, istnieje potrzeba dalszej regulacji w zakresie przetwarzania i wykorzystywania danych przez media oraz wydawców prasowych w Europie.
Ochrona przed dezinformacją i odpowiedzialność mediów
Nadrzędnym celem inicjatywy kierowanej do władz Unii Europejskiej jest wprowadzenie procedur oraz systemowych zasad ochrony życia społecznego przed dezinformacją dzięki stworzeniu narzędzi do obrony praw osobistych jednostek dotkniętych negatywnymi materiałami prasowymi.
Szustkowski od lat zmaga się z naruszaniem jego praw osobistych w mediach pomimo korzystnych dla niego wyroków sądów. Jego zdaniem dezinformacja, której stał się częścią, jest jednym z największych wyzwań współczesnego świata. Fałszywe, zniekształcające rzeczywistość informacje błyskawicznie zalewają Internet, wprowadzając chaos, kształtując opinię publiczną na temat wybranych aspektów życia, osób, instytucji.
Wolność prasy nie oznacza prawa do rozpowszechniania fałszywych informacji lub interpretacji zniekształcających rzeczywistość, w sposób pozbawiony jakiegokolwiek faktycznego uzasadnienia, ani do prezentowania materiału prasowego w sposób, który nie pozwala czytelnikowi odróżnić stwierdzeń faktycznych od ocen formułowanych przez autora lub cytowania jego poglądów jako niepodważalnych faktów……Wyrażenie „prawo do bycia zapomnianym” powinno zostać jasno zdefiniowane na nowo i potraktowane przez podmioty gromadzące dane i wydawców mediów jako obowiązek ochrony godności jednostki przy użyciu dostępnych narzędzi prawnych i technicznych w celu ochrony, a w przypadku uznania go za bezpodstawny, nieprawdziwy, nieudokumentowany, usunięcia wszelkich cyfrowych odniesień do podmiotu danych (osoby fizycznej) z rejestrów publicznych, dziennikarstwa lub sieci społecznościowych, bez konieczności przeprowadzania długotrwałego postępowania sądowego. – czytamy w Liście do Komisarz V.Jurovej.
List odnosi się także do orzecznictwa sądów polskich, które precyzyjnie definiuje granice wolności prasy i innych środków społecznego przekazu, podkreślając, że te prawa mają służyć społeczeństwu, a nie być narzędziem do rozpowszechniania nieprawdziwych informacji - Polskie orzecznictwo chroni zarówno wolność prasy, jak i dobra osobiste oraz interes publiczny. Prawo to jest skuteczne w przypadku rzetelnego dziennikarstwa. Nie chroni jednak przed patologiami, dając zbyt duże pole do błędnej interpretacji przez media.
Autor listu podkreśla, że to apel w imieniu wielu osób prywatnych, które doświadczyły niesprawiedliwego szkalowania przez media, o ustanowienie jasnych wytycznych dla wydawców mediów i ich odpowiedzialności za naruszenie Dyrektywy UE RODO. Podstawowym celem tej inicjatywy skierowanej do organów Unii Europejskiej jest ochrona obywateli Unii Europejskiej przed dezinformacją poprzez stworzenie narzędzi pozwalających jednostkom zarządzać swoimi danymi i w rezultacie skuteczniej chronić swoje prawa osobiste w mediach.
Propozycje rozwiązań
Szustkowski proponuje, aby media i inne przedsiębiorstwa wydawnicze były zobowiązane do usunięcia nieuzasadnionych, nieprawdziwych i nieudokumentowanych informacji na wniosek obywateli, których dotyczy materiał prasowy. Można to osiągnąć, kategoryzując podmioty medialne jako administratorów danych, co uczyni je odpowiedzialnymi za dokładność i sprostowanie informacji związanych z danymi osobowymi, które publikują. Ponadto, media powinny ustanowić zasady zatwierdzania wrażliwych artykułów, aby zapobiec szkodom dla reputacji jednostek. Wreszcie informacje o naruszeniach danych osobowych powinny być szeroko dostępne, zwiększając świadomość społeczną i zapewniając odpowiedzialność mediów. Wprowadzenie prostych procedur zgłaszania naruszeń praw osobistych oraz standardowego formularza zgłoszeniowego dostępnego dla wszystkich obywateli UE mogłoby znacznie usprawnić ten proces.
Robert Szustkowski apeluje, aby władze Unii Europejskiej podjęły zdecydowane kroki w kierunku wprowadzenia systemowych zasad, które zabezpieczą obywateli przed dezinformacją i nieuczciwymi praktykami medialnymi, jednocześnie chroniąc ich prywatność i godność w świecie cyfrowym.



