Import z Chin, dropshipping, sprzedaż na Allegro – kto płaci opłatę produktową za opakowania?

Każde zamówienie wysłane w kartonie, każda butelka przewieziona z zagranicy, każda paleta foliowana przed transportem – to opakowania, z którymi prawo wiąże konkretne obowiązki finansowe. Problem polega na tym, że pytanie „kto za to odpowiada" w modelu e-commerce, dropshippingu czy sprzedaży przez marketplace nie ma oczywistej odpowiedzi. Zależy od sposobu, w jaki towar trafia na polski rynek – i to właśnie ten szczegół przesądza o tym, kto jest zobowiązany do rozliczenia opłaty.

Kim jest „wprowadzający produkty w opakowaniach" – definicja, która decyduje o wszystkim

Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wskazuje, że „wprowadzającym produkty w opakowaniach" jest przedsiębiorca, który wprowadza do obrotu produkty w opakowaniach po raz pierwszy na terytorium kraju. Dotyczy to zarówno producenta sprzedającego własne wyroby, jak i importera sprowadzającego produkty spoza Unii Europejskiej, a także podmiotu dokonującego wewnątrzwspólnotowego nabycia.

Kluczowe jest sformułowanie „po raz pierwszy". Ten, kto pierwszy wprowadza opakowane produkty na polski rynek, ponosi odpowiedzialność za późniejsze zagospodarowanie odpadów opakowaniowych. Odpowiedzialność ta ma konkretny wymiar finansowy: nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu skutkuje koniecznością uiszczenia opłaty produktowej za opakowania. Przy opakowaniach z tworzyw sztucznych stawka wynosi 2,70 zł za kilogram, dla papieru i tektury – 0,70 zł za kilogram.

Trzy modele sprzedaży, trzy różne odpowiedzi

W zależności od modelu biznesowego inny podmiot staje się „wprowadzającym" w rozumieniu ustawy. Poniżej trzy najczęstsze scenariusze – i odpowiedź na pytanie, kto w każdym z nich ponosi odpowiedzialność za opakowania.

Własny import z Chin lub innego kraju spoza UE

Przedsiębiorca, który samodzielnie sprowadza towar z Chin, jest importerem w rozumieniu prawa celnego i jednocześnie „wprowadzającym" w rozumieniu ustawy opakowaniowej. Nie ma tu wątpliwości: to on jest pierwszym podmiotem wprowadzającym opakowane produkty na krajowy rynek. Obowiązek obejmuje opakowania, w których produkty do niego dotarły – jednostkowe, zbiorcze i transportowe. Przeliczenie masy i rodzaju opakowań wprowadzonych w danym roku to zadanie wymagające dokładnej ewidencji, bo ona stanowi podstawę do rocznego sprawozdania i ewentualnego rozliczenia opłaty.

Dropshipping – gdy towar płynie wprost do klienta

Model dropshippingowy komplikuje sprawę. Jeśli zagraniczny dostawca wysyła towar bezpośrednio do klienta końcowego w Polsce, a polski sprzedawca figuruje jedynie jako pośrednik, kluczowe jest ustalenie, kto jest formalnym importerem – czyli kto dokonał zgłoszenia celnego i rozlicza VAT z tytułu importu. To ten podmiot staje się „wprowadzającym" w rozumieniu ustawy, choć nigdy nie widział opakowania fizycznie. Część sprzedawców prowadzących dropshipping z Chin nie zdaje sobie z tego sprawy. To jednak nie zwalnia ich z obowiązków. Organy kontrolne nie biorą pod uwagę modelu biznesowego. Liczy się to, kto dokonał importu według dokumentów celnych i podatkowych.

Sprzedaż przez marketplace – Allegro, Amazon, hurtownia

Sama sprzedaż za pośrednictwem platformy marketplace nie czyni sprzedawcy „wprowadzającym". Jeżeli sprzedawca na Allegro oferuje towar zakupiony w Polsce od dystrybutora lub producenta krajowego, obowiązek opakowaniowy spoczywa na tym dystrybutorze lub producencie. Inaczej wygląda sytuacja, gdy sprzedawca samodzielnie sprowadza towar z zagranicy, a następnie wystawia go na platformie – wtedy jest zarówno importerem, jak i wprowadzającym. Granica jest cienka i bywa trudna do wyznaczenia bez analizy konkretnych umów i przepływów towarowych.

Progi, terminy i rejestracja – czego nie można przeoczyć

Przedsiębiorca, który wprowadził w danym roku mniej niż 1000 kg opakowań, może ubiegać się o zwolnienie z opłaty produktowej w trybie pomocy de minimis. Zwolnienie nie jest automatyczne – wymaga złożenia stosownego wniosku wraz ze sprawozdaniem w systemie BDO do 15 marca roku następnego. Sama rejestracja jako podmiot wprowadzający opakowania jest przy tym obowiązkowa niezależnie od masy. Wpis do rejestru BDO jest wymagany przed rozpoczęciem działalności – brak rejestracji grozi karą administracyjną od 1000 do 1000000 zł, a prowadzenie działalności bez numeru BDO umieszczanego na dokumentach – osobną sankcją w tej samej wysokości.

Od 2025 r. coroczna opłata rejestrowa wynosi 200 zł dla mikroprzedsiębiorców i 800 zł dla pozostałych firm. Jeżeli opłata produktowa nie zostanie uiszczona w terminie, marszałek województwa nalicza ją wraz z odsetkami od dnia, w którym powinna zostać zapłacona. Sankcje grożą również za brak sprawozdania i nieprowadzenie ewidencji opakowań.

Ustalenie, czy dany podmiot jest „wprowadzającym" w rozumieniu ustawy opakowaniowej, to punkt wyjścia do oceny całego łańcucha obowiązków. W branży e-commerce, gdzie modele sprzedaży bywają hybrydowe, odpowiedź rzadko bywa prosta. Błędna ocena własnego statusu może oznaczać zaległości wobec marszałka województwa z kilku minionych lat.